menuordersearch
zohagifts.com

تاريخچه سنگ گچ ,

لگوی سایت
۱۳۹۷/۲/۱۱ سه شنبه
(0)
(0)
تاريخچه سنگ گچ
تاريخچه سنگ گچ
تاريخچه سنگ گچ
حدود 160 تا 200 ميليون سال پيش دايناسورها به سرزمين هاي مردابي و باتلاق هاي دنيا مهاجرت کردند . گياهان دم اسبي آنقدر رشد کردند که طول آنها به 12 متر رسيد و همين طور سرخس ها تا 4 متر بلند شدند . در طول اين دوران برخي از درياهاي بزرگ و کوچک خشک شدند و لايه هاي سنگ گچ که در زير آنها بوجود آمده بود پديدار گشت .
مطابق تحقيقات زمين شناسان دوران ناپديدشدن دايناسورها و پديدارشدن لايه هاي سنگ گچ خيلي قديمي تر از ايجاد تمدن ها بر روي زمين است . آثار بکارگيري گچ طبق تحقيقات باستان شناسان در ايران مربوط به دوران قبل از اسلام حدود 1500 سال پيش مي باشد .
گچ يکي از قديمي ترين مصالح ساختماني در دنيا است . ممکن است گچ در قرون گذشته با روش هايي ديگر توليد و به صورت هاي ديگر استفاده مي شده است . مصري هادر 600 سال قبل هاون گچي داشته اند .
مصري ها 1500 سال قبل نيز از گچ براي پوشاندن سطوح داخلي ديوارهاي اهرام ثلاثه استفاده کرده اند . درون اهرام مصر بر روي سطوح صاف و سفيد گچي ديوار نگاري هاي شکوهمندي با نقش سربازان مصري  ارابه هاي جنگي ، خدايان ، حيوانات و پرندگان موجود است
در تمدن هاي کهن نيز نوعي گچ استفاده مي شده است که امروزه ما آن را آلاباستر مي ناميم . تنديس هاي بزرگ گاوهاي بالدار متعلق به تمدن آشور که امروزه در موزه شهر لندن موجود است از همين سنگ ساخته شده اند . يوناني ها نيز سکه هايي با نقش کلمه ي آلاباستر که از نام شهري بنام آلاباستر در مصر گرفته بودندضرب مي کرده اند . همين طور آنها ظروف و قوري هاي کوچک از گچ ساخته اند . يوناني ها همچنين نامي به سنگ گچ  داده اند که از دو کلمه با معاني زمين و پختن تشکيل شده است . آنها فرم خاصي از سنگ گچ را که حالت شيشه اي دارد براي پنجره ها استفاده و به ويژه اين سنگ ها را وقف معبدهاي الهه ي ماه مي نموده اند . سنگ گچ شيشه اي را که به اين شيوه ي سنتي مورد استفاده قرار مي گرفته ، يوناني ها سلنيت (Selenite) يا سنگ ماه  مي ناميده اند .
رمي ها نيز راجع به سنگ گچ مي دانستند که چه کاربردهايي  در حرفه و پيشه ي آنها مي تواند داشته باشد. نشانه ي اين اطلاعات مجسمه هاي بدون انسان است که در اروپاي غربي با ملات گچ درست شده و امروزه در دسترس است . آنگلوساکسون ها و نرمنها  سنگ گچ را فراموش کرده بودند تا اينکه دوباره در قرن سيزدهم براي اولين بار با گچ پاريس آشنا شدند .
امروزه آلاباسترهاي خوب در نواحي مياني انگلستان خصوصاً در ناتنگهام به شکل
 مجسمه هايي با فرم هاي مختلف که توسط استادکاران قرون 14 و 15 ميلادي حکاکي شده اند پيدا مي شود . بعدها اين دست ساخته هاي گچي مشهور گرديد و با توليد انبوه به سراسر اروپا فرستاده شد . اين آلاباسترها را ما در موزه هاي عمومي مي توانيم ببينيم . آلاباستر همچنين در برخي از آرامگاه ها ، نقوش کليساها و ساير ساختمان هاي تاريخي به کار رفته است . 
گچآن زمانيکه سقف و ديوارهاي خانه ها با ني و ترکه درست مي شده مردم براي پرکردن شکاف بين آنها نياز به يک اندود پرکننده داشتند .
در بيشتر مناطق اروپاي غربي خانه ها به اين شکل ساخته مي شده است . اين کار ابتدا با گل و رس انجام مي شد . سپس بناها نوعي ملات آهکي يافتند که سطوح سخت و سفيد ايجاد مي نمود . بعدها با دست يابي به سنگ گچ ، اين عمل با بکارگيري ملات گچ انجام شد . بناها ملات گچ را به علت سرعت زياد خشک شدن و عدم وجود ترک بعد از آن نسبت به ملات آهک ترجيح مي دادند . امروز ملات آهک به ميزان جزئي مورد استفاده قرار مي گيرد .
به هر حال بيشترين مصرف گچ براي سطوح داخلي ساختمان بود ولي از قرن 16 ميلادي به بعد گچ کارها
مهارت هاي خود را توسعه دادند و در زمينه ي دکورسازي و کارهاي هنري با
گچ توانايي هاي ارزشمندي پيدا نمودند . در يان کارها بر روي سطوح گچي ديوارها و سقف ها نقش گل ها ، شاخه هاي درختان ، ميوه ها و حتي طرح آلات موسيقي را ايجاد مي کردند . برخي از بهترين نمونه هاي اين طرح ها توسط گچ استاکو (Stucco ) در خانه هاي جورجيانnv nhfgdk(Dublin) (Georgian) در جمهوري ايرلند کار شده است .
طرح هاي گچي بر روي سقف خيلي قديمي نيستند اگر چه هنوز در برخي خانه هاي قديمي نوارهاي گچي برجسته در دورتادور سقف و يا طرح هايي به دور چراغ مرکزي سقف ديده مي شود ولي اين آثار عمر خيلي بلندي ندارند . امروزه هنوز برخي شرکت ها در زمينه ايجاد طرح هاي سنتي و قديمي بر روي سطوح گچي فعال هستند . اين فعاليت توسط استادکاران ماهر بر روي سقف منازل افراد مهم و يا کليساها انجام مي شود                                                                                        
 گچ
گچ از جمله مصالحی است که در صنایع ساختمان سازی از اهمیت مخصوصی برخوردار است وبعلت ویژگی های که دارد اززمانهای قدیم در امر ساختن مسکن محل مصرف داشته است. دربسیاری از ساختمانهای قدیمی مخصوصا ًدوران صوفیه ک اغلب آنها در اصفهان موجود می باشند گچ نقش موثری داشته و گچ بریهای بسیار
زیبائی از آن دوران باقی مانده است. گچ بعلت خواص خود ازاولین قدم در ایجاد یک بنا که پیاده کردن حدود زمین باشد و با صطلاح برای ریختن رنگ اطراف زمین مورد نیاز بوده و همچنین تا آخرین مراحل کاری که سفید کاری و نصب سنگ است باز هم گچ مورد نیاز است و حتی در نقاشی ساختمان هم از گچ استفاده می نمایند.
ذخاير سنگ گچ:
اگر چه در بيشتر کشورهاي دنيا معادن سنگ زيرزميني هستند ولي در ايران تمام معادن سنگ گچ به شکل سطحي و با روش هاي استخراج روباز استخراج مي شوند . سنگ گچ مانند اغلب سنگ هاي مصرفي ديگر با روش چالزني و انفجار استخراج مي گردد . همچنين چنانکه ذخيره به شکل تپه يا کوه باشد و لايه هاي گچ در امتداد افق پيوسته باشند ، استخراج سنگ گچ توسط ماشين هاي استخراج پيوسته امکان پذير است .
ذخاير سنگ گچ در تمام قاره هاي دنيا وجود دارد . ذخاير بزرگ سنگ گچ در قاره هاي آمريکا ، آسيا و استراليا وجود دارد . همچنين در اروپا نيز معادن سنگ گچ به شکل سطحي استخراج مي شوند . در سال 1964 ميلادي در جاماهيکا تمبري با تصويري از صنعت گچ چاپ شد . در آمريکاي شمالي معادن سنگ گچ سطحي است و در بيابان هاي يوتا ذخاير سنگ گچي به شکل پودر وجود دارد . در ايران در بيشتر مناطق ذخاير سنگ گچ وجود دارد . ذخاير سنگ گچ ايران داراي کيفيت هاي مختلف و با شرايط گوناگون زمين شناسي مي باشند . سیمان
در سال هاي اخير توسط فرآيندهاي بر روي دي اکسيد گوگرد خارج شده از سکوهاي خروج گاز طبيعي گچ مصنوعي با کيفيت بالا توليد شده است . اين نوع گچ مصنوعي که با نام گچ دو گوگردي نيز ناميده مي شود مي تواند به عنوان مکمل محصولات گچي معدني بکار گرفته شود .
ذخاير سنگ گچ شناسائي شده در جهان بالغ بر 3/3 ميليارد تن تخمين زده شده اند . ميزان ذخاير سنگ گچ به تفکيک کشورها در جدول ذيل آورده شده است .
 
رديف
نام منطقهميزان ذخيره(ميليون تن)
1ايران900
2اروپا800
3آمريکا730
4کانادا450
5آسيا (بدون ايران)100
6مکزيک70
7آمريکاي جنوبي70
8آفريقا70
9اقيانوسيه70
10سايرکشورهاي آمريکاي مرکزي20
مجموع:3300
 
از لحاظ توليد گچ ، ايران 10 درصد توليد جهاني را در اختيار دارد و پس از آمريکا در رتبه دوم قرار گرفته است . توليد گچ در ايران در سال 1381 برابر 13/5 ميليون تن بوده است ( طبق آمار در اين صنايع و معادن ) . ميزان صادرات گچ ايران در اين سال 100 هزار تن سنگ گچ و 120 هزار تن فرآورده هاي گچي بوده است .
 منابع تهیه گچ:
گچ از پختن و آسیاب کردن سنگ گچ بدست می آید. سنگ گچ از گروه مصالح ساختمانی کلسیم دار است که بطور وفور در طبیعت یافت می شود. و تقریبا ًدر تمام نقاط روی زمین وجود دارد و از لحاظ فراوانی در طبیعت در ردیف پنجم می باشد، در ایران هم تقریبا ًدر تمام نقاط کشور مخصوصا ًدرکویر مرکزی و اطراف تهران- جاجرود – آذربیجان – اطراف مشهد و غیره یافت می شود سنگ گچ به فرمول 2 H2O،  Caso4 از سنگهای ته نشستی بوده و به علت میل ترکیب شدیدی که دارد بطور خالص یافت نمی شود. بیشتر به صورت ترکیب با کربن یا اکسیدهای آهن یافت می گردد. سنگ گچ موجود درطبیعت بیشتر مخلوط با آهک و خاک رس است سنگ گچ یا بصورت سولفات کلسیم آبدار یافت می شود که به آن ژیپس ( گچ خام) هم می گویند یا بصورت سولفات کلسیم بدون آب (Caso4) بدست می آید که به آن ایندریت گفته می شود. سولفات کلسیم آبدار به صورتهای مختلف یافت می گردد. بشرح زیر:
1_ سنگ گچ مرمری که مصرف گچ پزی نداشته و جزء سنگهای زینتی است و به علت نرمی کار کردن با آن و تراشیدن آن بسیار آسان است و به همین علت از آن برای ساختن وسایل زینتی مانند زیر سیگاری – قاب عکس و غیره استفاده می شود. این صنعت بیشتر درخراسان رواج دارد این نوع سنگ گچ نیز بیشتر دراستان خراسان و مخصوصا ًدراطراف مشهد یافت می شود.
2_ سنگ گچ معمولی که غیر بلوری بوده و فراونترین نوع سنگ گچ است و مصرف گچ پزی دارد و موضوع همین بخش از این کتاب می باشد.
سنگ گچ خالص بی رنگ است – سنگ گچ ترکیب شده ابا کربن به رنگ خاکستری – سنگ و گچ ترکیب شده با اکسیدهای آهن بیرنگ، زرد روشن، کبود و یا سرخ رنگ می باشد که برحسب نوع اکسید آهن این رنگها متفاوت است.
 
مصارف گچ:
گچ درصنعت ساختمان سازی مصارف متعدد دارد از جمله ریختن رنگ ساختمان برای مشخص کردن اطراف زمین و پیاده کردن نقشه – ملات سازی – گچ و خاک – سفید کاری – سنگ کاری که در مورد اخیر برای نگهداشتن سنگ بطور موقت درجای خود تا ریختن ملات پشت آن مورد مصرف قرار میگیرد و در صنایع مجسمه سازی و ریخته گری برای قالب سازی مصرف می شود و در کارهای طبی برای شکسته بندی مورد نیاز است. و همچنین در صنایع سیمان پزی و دارویی نیز مصرف می شود.
خواص گچ:
گچ علاوه بر دو خاصیت عمده ( زود گیر بودن و ازدیاد حجم به هنگام سخت شدن ) دارای خواص دیگری نیز هست از جمله آنکه گچ اکوستیک است. در آتش سوزی مقاوم می باشد. ارزان و فراوان است. دارای رنگی سفید و خوش آیند است.
گچ پزی:
گچ پزی یعنی حرارت داردن به سنگ گچ آبدار بطوریکه بتوانیم 5/1 ملکول ازآب تبلور آنرا تبخیر نمائیم. همانطوریکه گفته شد سنگ گچ  سولفات کلسیم بعلاوه در وملکول آب تبلور می باشد. به فرمول 2 H2O،  Caso4 عمل تبخیر 5/1 ملکول اب تبلور سنگ گچ در گرمای بسیار کم انجام می شود، بطور یکه اگر به سنگ گچ درحدود 170 درجه حرارت بدهیم 5/1 ملکول از آب تبلور خود را از دست داده و به گچ ساختمانی به فرمول 2 H2O،Caso4  تبدیل می گردد و دراثر حرارت بیشتر تا گرمای 300 درجه سنگ گچ 7/1 ملکول آب تبلور خود را از دست داده و به گچ تشنه به فرمول 2 H2O،Caso4 تبدیل می شود. این گچ میل ترکیبی شدید با آب داشته بطوریکه اگر در مجاور هوای آزاد قرار بگیرد 2/0 ملکول آب از بخار

موجود درهوارا جذب کرده به گچ ساختمانی با 5/0 ملکول آب تبلور تبدیل میشود. درگرمای 700 درجه سنگ گچ کلیه آب تبلور خود را از دست داده وبه سولفات کلسیم به فرمولCaso4 تبدیل می گردد که به آن گچ سوخته می گویند. این محصول میل ترکیب با آن را نداشته و قابل مصرف درصنایع ساختمانی نیست. البته می توان با افزودن بعضی مواد به آن مانند: زاج و یا سولفات روی Znso4 میل ترکیبی آنرا ب اآب عودت داد ولی درصنایع ساختمانی این کار مقرون به صرف نیست. گچی که تمام آب تبلور خود رااز دست بدهد انیدریت نام دارد. گچ از گرمای 700 تا 1400 درجه گچ سوخته تجزیه شد هو به اکسید کلسیم به فرمول CaO و گازSo3 تبدیل می گردد. و So3 به So2 تبدیل گشته که هر دو متصاعد میگردند و اگر CaO که همان آهک زنده باشد در پودر گچ باقی بماند درزمان گیرائی آن تاثیر گذاشته و در اثر مجاورت با آب شکفته شده و به هیدرات کلسیم Ca(OH)2 تبدیل می گردد. و اگر ازاین گچ برای سفید کاری استفاده شود دانه های آهکی درمجاورت آب ازدیاد حجم پیدا کرده و در سطح گچ کاری شده ایجاد ناصافی مینماید و آنرا آبله رو می کند که در اصطلاح کارگاهی به آن الوئک می گویند.
کوره های گچ پزی
1- کوره های گچ پزی چاهی:
قدیمی ترین نوع کوره گچ پزی درایران کوره های چاهی می باشد که هم اکنون نیز در بسیاری از شهرهای ایران متداول  میباشد
.
این نوع کوره ها که مانند تنوره است سنگ گچ را در آن می چینند و آنرا حرارت میدهند تا پخته شود. دراین نوع کوره ها که حرارت آن قابل کنترل نیست همه نوع سنگ گچ از گچ پخته تا گچ ساختمانی و گچ تشنه و گچ سوخته و انیدریت و سنگ گچ تجزیه شده بدست می آید بدیهی است محصول این نوع کوره ها بعلت بکنواخت نبودن آن مرغوب نمی باشند. کار این نوع کوره ها پیوسته نیست و سوخت این نوع کوره ها میتواند چوب – زغال سنگ و غیره باشد.
2- کوره های تاوه ای:
این نوع کوره ها که دارای محصولی یکنواخت می باشد تشکیل شده است. از یک سینی بزرگ که سنگ آسیاب شده را در آن می ریزند. و به آن حرارت می دهند این کوره ها دارای دستگاهی می باشد که پیوسته دانه های سنگ گچ را هم میزند تا کلیه کلوخه های سنگ گچ یکنواخت حرارت ببیند این دستگاه همزن مانند شانه ای است که درمحور وسط تاوه قرار دارد و حول محور خود می چرخد و کلوخه ها را هم زند عمل این نوع کوره ها مانند بو دادن تخمه می باشد.
در این نوع تاوه ها ابتدا سنگ گچ را وسیله سنگ شکن بصورت پودر در می آورند پودر را درون تاره پخته حرارت می دهند تا سنگ گچ به مقدار لازم آب تبلور خود را از دست بدهد و به گچ ساختمانی تبدیل گردد. آنگاه این کلوخه ها را با دمیدن هوای سرد، خنک می کنند. این هوا را که هنگام خارج شدن از روی کلوخه دارای حرارتی درحدود 100 الی 120 درجه سانتیگراد می باشد به ابتدای کوره برده و مصالح اولیه را قبل از وارد شدن به تاوه وسیله آن گرم می کنند و بدین وسیله ازاتلاف حرارت جلوگیری کرده و درمصرف سوخت صرفه جوئی می نمایند. محصول کوره تاوه ای را پس از سرد شدن به آسیاب برده و آنرا به نرمی لازم آسیاب کرده و به بازار عرضه می نمایند. حرارت این وع کوره ها قابل کنترل بوده و محصول آن یکنواخت است کار این نوع کوره ها نا پیوسته است و سوخت آن میتواند گازوئیل یا زغال سنگ باشد.
3- کوره های گردنده خفته:
این نوع کوره ها که رایج ترین نوع کوره های گچ پزی است بصورت استوانه یی خفته حول محور خود که با افق در حدود 4 درجه شیب دارد می گردد و در ضمن گردش کلوخه های سنگ گچ را به جلو هدایت مینماید این کلوخه ها بتدریج که جلو می روند پخته شده پس از خروج از کوره بوسیله دمیدن هوای سرد به روی آن کلوخه ها را خنک نموده و برای نرم کردن به آسیاب می برند ازهوای دمیده شده روی کلوخه که پس از خروج در حدود 100 درجه سانتیگراد حرارت دارد برای گرم کردن مصالح اولیه و تبخیر آب فیزیکی آن استفاده می نمایند. حرارت در این نوع کوره ها قابل کنترل بوده و دارای محصول یکنواخت و
مرغوب می باشد. کار این کوره ها پیوسته است یعنی همیشه می تواند بدون توقف به کار خود ادامه دهد هر قدر محصول کوره دراثر گردش به جلو هدایت شود می توان به همان نسبت کوره را بارگیری نمود. سیماندر کارگاههای ساختمانی که کوره های گچ پزی و آجز پزی دور می باشند و برای تأمین آجر مورد نیاز خود مجبور هستند که درکارگاه اقدام به ایجاد کوره آجر پزی نمایند با قراردادن مقداری سنگ گچ به روی کوره آجر پزی با توجه به حرارت کمی که سنگ گچ جهت پخته شدن نیاز دارد پس از مدت کوتاهی پخته می شود آنگاه آنرا به وسائل ابتدائی مانند تخماق و یا آسیاب های محلی کوبیده و سرند نموده و مورد استفاده قرار می دهند.
 
انواع گچ:
 1) گچ سفيد ساختماني:
جهت توليد گچ سفيد ساختماني ابتدا مخلوطي از انواع مختلف سنگ گچ استخراجي پس از دو مرحله عمليات خردايش و سنگ شکني با دانه بندي يکنواخت وارد خط توليد مي شود . اين مخلوط يکنواخت در کوره هاي افقي دوار و در دماها و مدت زمان هاي مختلف پخته و اصطلاحاً کلسيته مي شود گچ کلسيته پس از خروج از کوره تحت دو مرحله آسيا و خردايش ريزدانه قرار مي گيرد . گچ سفيد ساختماني پس از آسياشدن سرند شده و با دانه بندي همگن و مشخص آماده بسته بندي و ارائه مي شود . اين پاکت ها هم از کاغذ و هم از مواد پروپليني مقاوم در برابر آب توليد مي شود . شايان ذکر است که بسته بندي گچ سفيد ساختماني در کيسه هاي بزرگ در اوزان 1 و 5/1 تن نيز امکان پذير است . سیمان
 
ويژگي هاي فيزيکي گچ سفيد ساختماني
رنگ :   سفيد خالص
زمان گيرش اوليه : 4 - 8 دقيقه
زمان گيرش ثانويه: 11-17 دقيقه
دانه بندي کوچکتر از2/1ميلي متر: 100 درصد
دانه بندي کوچکتر از5/0 ميلي متر: 85 تا 92 درصد
مقاومت فشاري:  75 تا 85 کيلوگرم بر سانتيمتر مربع
مقاومت خمشي: 30 تا 38 کيلوگرم بر سانتيمتر مربع
 
2) گچ خانواده:
گچ خانواده يکي از محصولات جديد مي باشد که در سال 1383طراحي، توليد و در همان سال به بازار عرضه شد و مورد استقبال زياد مصرف کنندگان قرار گرفت هدف از توليد اين محصول رفاه مصرف کننده گان و  دسترسي آسان به گچ  مورد نياز جهت مصارف خانگي و کارگاهي از قبيل مجسمه سازي ،کاردستي کودکان، نصب ابزارهاي گچي ، زير سازي براي نقاشي، گچکاري هاي مختصر و غيره  مي باشد که در بسته بندي با وزن 2 کيلوگرم و کاملا مناسب براي حمل و استفاده  عموم به بازار عرضه شده
 
 
طريقه مصرف:
  ابتدا در ظرفي يک پيمانه آب ريخته سپس يک پيمانه گچ به طور تدريجي به آن اضافه و هم زده شود. پس از ايجاد مخلوطي يکنواخت با گذشت زماني حدود 4 دقيقه گچ به گيرش اوليه رسيده و آماده استفاده و گچکاري مي باشد توجه شود پس از گذشت 4 دقيقه هرچه سريعتر گچ بايد از ظرف خارج شده و به مصرف برسد. گچ در زماني حدود 12 دقيقه به گيرش ثانويه خود مي رسد و بعد از آن ديگر هيچگونه تغيير شکلي نخواهد يافت
ويزگيهاي فيزيکي گچ خانواده
سفيدرنگ
دقيقه 6 - 4 زمان گيرش اوليه
دقيقه25 - 20زمان گيرش ثانويه
ميکرون120دانه بندي کوچکتر از
کيلوگرم بر سانتيمتر مربع85 -75مقاومت فشاري
کيلوگرم بر متر مربع38 - 30مقاومت خمشي
 
 
 
3) گچ کريستال:
گچ کريستال نوع ويژه ای از محصولات گچی است که بنا به نياز بازارهای داخلي و خارجی برای مصارف خاص و تکنيکی توليد می گردد.
 
 
 
مشخصات فيزيکي گچ کريستال
رنگ سفيد خالص
 زمان گيرش اوليه 12-6 دقيقه
 زمان گيرش ثانويه 26-17 دقيقه
 دانه بندی 0 تا 1000 ميکرون
 بسته بندیپاکت دولايه پلی پروپيلن و ضد آب در اندازه های مختلف
 
 
گچ کريستال را برای سفيد کاری با کيفيت بالا، گچ کاری با گيرش بلند مدت، دکورسازی وظريف کاری و پوشش ديوارهای داخلی با وزن تقريبی 40 کيلو گرم بکار می برند.
4) گچ عاج:
گچ عاج داراي دانه بندي مافوق نرم و ميکرونيزه است . اين محصول براي مصارف خاص صنعتي و پزشکي مانند : رومالي و کشته کشي ساختمان ، مجسمه سازي و ساخت مجسمه هاي دستي ، توليد قطعات گچي پيش ساخته جهت گچ بري هاي ساختمان ، نصب ابزار گچي و گچبري ، دندان سازي ، گچ پزشکي ، ساخت رنگ لعابي ، ساخت گچ تحرير و ... به کار گرفته مي شود . سیمان
 
 
 
 
 
 
ويژگي هاي فيزيکي گچ عاج:
 رنگ : سفيد
زمان گيريش اوليه 3 تا  4 دقيقه
زمان گيريش ثانويه  9 تا 12 دقيقه
 دانه بندي کوچکتر از 250 ميکرون 100 درصد
دانه بندي درشت تر از 125 ميکرون 63 درصد  62  ميکرون 32 درصد
دانه بندي کوچک تراز 62 ميکرون 6 درصد
 
آناليز شيميايي گچ عاج
 
   Combined Moisture (H2O)                                                          6-7%
   Calcium Oxide (CaO)                                                               32-38%
   Magnesium Oxide (MgO)                                                      0.2-0.5%
   Sodium Oxide (Na2O)                                                         0.15-0.3%
   Sulphuric Anhydrite (SO3)                                                     43-50%
   Carbon Dioxide (CO2)                                                              0-0.5%
   Siliceous (SiO2)                                                                    0.5- 2.0%
   Aluminium and Iron oxides (R2O3)                                       0-0.2%
   Sodium Chloride (NaCl)                                                         0-0.07%
   Other Magnesium and Sodium Salts                                   0.1-0.5%
   Total Impurities (SiO2, R2O3, MgO, CO2, NaCl)                0.5-0.9%
 
 5) گچ پودر:
گچ پودر در ساخت و سازهاي داخلي ساختمان بطور معمول مورد استفاده قرار مي گيرد.
6) گچ ميکرونيزه:
گچ ميکرونيزه عمدتآ در ساخت دکور مورد استفاده قرار مي گيرد. اين نوع گچ از مواد اوليه با کيفيت بسيار بالا توليد مي شود.
خواص گچ
1- زود گیر بودن:
ملات گچ ازجمله ملاتهایی است که بسیار زود گیر می باشد و در حدود 10 دقیقه سخت می گردد این خاصیت به ما امکان می دهد که تیغه های 5 سانتی متری و همچنین طاقهای ضربی را که باید قبل از چیدن هرردیف آجر، ردیفی که قبلا ًچیده شده است سخت شده و در جای ایستا باشد با این ملات بسازیم. سیمان
2- خاصیت ازدیاد حجم:
گچ تنها ملاتی است که درموقع سخت شدن درحدود یک در صد به حجمش اضافه میشود و پس از خشک شدن تقلیل حجم پیدا نمی کند. (یک نوع سیمان انبساطی نیز به بازار عرضه شده
است ولی درایران بطور معمول ساخته نمی شود.)
با استفاده از این خاصیت است که ما می توانیم سطوح وسیعی را با آن اندود کنیم زیرا این اندود بعلت آنکه درموقع سخت شدن ازدیاد حجم پیدا می کند خلل و فرج خود را پر کرده و درآن ایجاد ترک و شکاف نمیشود و درنتیجه حشرات نمیتوانند در آنجا لانه کرده و بالاخره برای اندود داخل اطاقها کاملا ًبهداشتی می باشد.
3- مقاومت در مقابل آتش سوزی:
با توجه به اینکه گچ سخت شده مانند سنگ دارای دو ملکول آب تبلور می باشد اگر لایه گچ درمقابل حرارت ناشی از آتش سوزی قرار بگیرد این آب تبلور دراثر حرارت دوباره از گچ جدا شده و بصورت یک لایه ازآب درمقابل آتش قرار گرفته و براق مدت دو تا سه ساعت می تواند درمقابل سرایت آتش به فضاهای دیگری مقاومت نماید.
4- خاصیت اکوستیک بودن:
گچ درمقابل ارتعاشات صوتی رفتار مطلوبی دارد و تقریبا ًبین 60 الی 75 درصد این ارتعاشات را بخود جذب نموده و مانع انعکاس آن می شود و درنتیجه از ایجاد پژواک جلوگیری می کنند این حد جذب ارتعاش برای اطاقهای زندگی و کلاسهای درس و حتی سالنای کوچک کنفرانس کافی میباشد. البته سالنهای بزرگ اجراء موسیقی و یا تئاتر می باید با وسائل بهتری اکوستیک شوند. سیمان
5- ارزانی:
گچ بعلت ارزانی و سهل الحصول بودن درهمه کارگاههای به مقدار کافی وجود داشته و مورد استفاده میباشد باید توجه نمود چنانچه گچ ازلحاظ قیمت گران باشد تا باین حد نمی تواند مورد استفاده و بهره برداری قرارگیرد
6- خاصیت پلاستیک بودن:
ملات گچ بعلت خاصیت شکل پذیری فوق العاده ای که دارد می توان با آن شکلها و نقش های زیبایی بوسیله
هنر گچ بری بوجود آورد و بدینوسیله درفضاهای ساختمان زیبایی مخصوص ایجاد کرد وهمچنین سطوح وسیعی رابا آن اندود نمود.
7- رنگ:
ملات گچ پس از مصرف و خشک شدن سفید رنگ می شود و این سفیدی به ساختمان جلوه خوبی می دهد و در نتیجه یکی از بهترین اندودهای ساختمان می باشد.
8 خاصیت رنگ پذیری گچ:
اندود گچ پس از خشک شدن تقریبا ًهرنوع رنگی را بخود می پذیرد وبدینوسیله می توانیم فضاهای مورد استفاده خود رابه رنگ دلخواه خود رنگ آمیزی نماییم و بدین جهت برای اندود فضاهای داخل ساختمان مصالح مناسبی است. سیمان
سخت شدن گچ:
پودر گچ ساختمانی دارای 5/0 ملکول آب تبلور میباشد، اگردرمجاورت آب قرار گیرد5/1 ملکول دیگر آب جذب کرده و با 2 ملکول آب تبلور سخت شده و به سنگ گچ تبدیل می گردد. البته این سختی مطابق سختی سنگ گچ اولیه نیست ولی بخوبی می تواند درمقابل نیروهای وارده مقاومت نماید.
گچ در مقابل آب:
گچ در مقابل آب و رطوبت مقاومت نکرده و بسیار ضعیف است و لایه های سفید کاری اگر درمجاورت رطوبت قرار بگیرند طبله کرده و بصورت جدا ازهم در دیوار ظاهر می شود و البته پس از آنکه رطوبت ازبین رفت و محل خشک شده گچ طبله شده بحالت اولیه خود بر نمی گردد. بهمین علت ازبکار بردن گچ درمکانهایی که با آب درتماس است مانند توالتها – حمامها وآشپزخانه باید خود داری کرد و همچنین از بکار بردن ملات گچ و اندود گچ و خاک و سفید کاری بوسیله گچ درساختمانهایی که در مناطق مرطوب قراردارند باید خود داری نمود مانند مناطق شمالی ایران،دراین نوع مناطق برای سفید کاری ساختمان ازسیمان سفید و یا آهک استفاده می نمایند.
مقاوم کردن گچ درمقابل آب:
برای آن که بتوانیم گچ را در مقابل آب مقاوم نمائیم باید گچ بدون آب تبلور را ( انیدریت) که فرمول آن Caso4 می باشد. کاملا ًپودر کرده و آنرا درمحلول زاج خمیر کرده و دوباره به کوره برده تا 500 درجه حرارت دهیم و آنرا دوباره به آسیاب برده به گرد گچ تبدیل نمائیم چنین گچی درمقابل آب مقاوم بوده و طبله نمی کند و بدین لحاظ می توان از آن درنمای ساختمان که درمعرض عوامل جوی مخصوصا ًباران و رطوبت ناشی از آن قرار دارد استفاده نمائیم همچنین می توانیم از آن در سرویسها و توالتها و حمامها و آشپزخانه نیز استفاده کنیم.  سیمان
 ( استفاده از این نوع گچ درایران معمول نیست.) زاجها سولفاتهای مضاعف هستند که فرمول کلی آنها 24H2O ، R2(So4)3 ، M2so4  می باشد که درآن  M نماینده یک فلز قلیائی مانند پتاسیم و یا آمونیوم می باشد و R  نماینده یک فلز سه ظرفیتی مانند آلومینیوم – آهن و یا کرم است و معمولا ً در اصطلاح عموم زاج به زاج سفید گفته می شود.
ساختن ملات گچ:
هر نوع ملاتی که بخواهیم بسازیم باید بعد از تعیین اجزاء تشکیل دهنده ملات و مخلوط کردن آنها به آن آب اضافه کرده و دوباره ملات رامخلوط کنیم تا ملات یکنواخت گردد. ( ملات و انواع آن در بخش ملاتها توضیح داده خواهد شد) ولی برای ساختن ملات گچ و یا ملات گچ و خاک باید دانه های گچ و یا گچ و خاک  را به داخل آب بریزیم. بدین طریق که ابتدا مقدار کمی آب در استامبولی ( ظرف مخصوص گچ سازی و یا حمل ملات ) می ریزم آنگاه دانه های گچ و یا گچ و خاک را که قبلا به نسبت معین مخلوط شده است درون آن می پاشیم تا بدین وسیله کلیه دانه ها در مجاورت آب قرار گرفته و تر بشوند. سیمان
مقدار آبی که یک کیلو گرم پودر گچ احتیاج دارد تا ملات بشود از لحاظ تئوری 2/0 لیتر است یعنی تقریبا 20 درصد وزن گچ ولی عملا ًبرای آنکه شکل پذیری بهتری در ملات گچ ایجاد شود و کارگران مجال کارکردن با آنرا داشته باشند باید به ملات گچ در حدود70 تا 80 درصد وزنش آب اضافه نمود، البته بقیه آن پس ازخشک شدن گچ تبخیر گشته و جای قسمتی از آن دراثر ازدیاد حجمی که گچ درموقع سخت شدن پیدا می کند پر می شود. ولی با توجه به اینکه ملات گچ پس از سخت شدن خشک می شود و پس از سخت شدن دیگر ازدیار حجمی درآن بوجود نمی آید لذا همیشه جای قسمتی از آبهای تبخیر شده بصورت تارهای مویین در آن باقی خواهد ماند.
 
زمان گرفتن ملات گچ:
گچ ساختمانی باید زود شروع به گرفتن و سخت شدن نموده و سخت شدن آن نیز باید خیلی زود پایان یابد گچ ساختمانی مرغوب آن است که زمان گرفتن آن زودتر از 8 دقیقه شروع نشود و حداکثر از 25 دقیقه دیرتر شروع به گرفتن ننماید و پایان سخت شدن آن نباید زودتر از 20 دقیقه و دیر تر از یک ساعت باشد.
اندازه گیری زمان شروع و پایان گرفتن گچ:
اگر دریک ظرف مقداری آب بریزیم و روی آن به مقداری لازم گچ اضافه کنیم (به همان مقدار که برای ساختن ملات های کلی ساختمان گچ داخل آب می ریزیم) شروع زمان سخت شدن ملات ازلحظه ای است که اگر داخل مخلوط را بوسیله میخی خط بیاندازیم بلافاصله جای خط پر نشود و پایان زمان سخت شدن آن زمانی است که اگر روی ملات سخت شده با انگشت ضربه بزنیم روی ملات درمحلی که ضربه زده ایم آب ظاهر نشود.( مقدار این ضربه باید درحدود 5/0 کیلو گرم بر سانتیمتر مربع باشد) شروع زمان گرفتن گچ ازلحظه ای است که گچ را داخل آب می پاشیم و مدت سخت شدن آن ازلحظه ای است که جای شیار روی ملات باقی بماند تا زمانی که در اثر ضربه زیر انگشت آب جمع نشود.
باید توجه که گچ سخت شده شکل پذیری خود را از دست می دهد و دیگر قابل مصرف نیست، نباید سخت شدن گچ راباخشک شدن آن اشتباه کرد خشک شدن گچ با توجه به گرمی و سردی هوا ممکن است ازچند ساعت تا چند روز بطول بیانجامد. خشک شدن گچ وقتی پایان می یابد که رنگ آن کاملا ً سفید شود.
مواد افزودنی درگچ:
گاهی با افزودن بعضی مواد گچ را تند گیرتر یا کند گیرتر می کنند، به شرح زیر:
1- اگر5/0 درصد وزن گچ به آن نمک طعام NaCi اضافه کنیم آنرا تند گیر کرده و زمان گیرش آنرا به 5 دقیقه می رسانیم.
2-  اگر از یک درصد تا4 درصد وزن گچ به آن نمک طعام اضافه کنیم زمان گیرش آن به 5/3 دقیقه می رسد حال اگر درصد نمک طعام را هر قدر اضافه کنیم زمان گیرش به تعویق می افتد و گچ کن گیرتر می شود،بطوریکه با افزودن 10 درصد نمک طعام شروع زمان گرفتن گچ به 5/12 دقیقه می رسد.
3- زاج سفید گچ را کند گیرتر می نماید.
4 -  سرریش نیز گچ را کند گیر تر می نماید بطوریکه اگر به ملات گچ ازیک درصد تا6 درصد وزن آن سریش اضافه کنیم آغاز گرفتن گچ از 5/12 دقیقه تا 38 دقیقه به تأخیر می افتد. لازم به یاد آوری است که سریش نوعی چسب گیاهی می باشد که درصنعت صحافی بطور وفور مورد استفاده قرار می گیرد.
درحدود سالهای 1320 تا 1330 که اطاقها را کمتر نقاشی می نمودند مقداری سریش به آب ملات گچی که جهت سفید کاری اطاقها مورد مصرف قرار می گرفت اضافه می کردند تا هنگام تکیه دادن به دیوار اطاقها لباس تکیه دهنده را کثیف نکند.
5- با افزودن 5/0 درصد تا 1 درصد وزن گچ براکس به فرمول H2o و Na2b4o7 زمان آغاز گرفتن گچ از15 دقیقه تا 5/1 ساعت به تأخیر می افتد که همراه با کاهش مقاومت گچ می باشد .
6- آب گرم درزمان گرفتن گچ تاثیر چندانی ندارد.
7- اگر به ملات گچ از 1/0 تا 5/0 درصد وزن گچ سریشم اضافه کنیم زمان آغاز سخت شدن آن از 10 دقیقه تا 2 ساعت به تأخیر می افتد.
8- اگربه ملات گچ از 10 تا 50 درصد وزن آن خاک رس اضافه کنیم ( ملات گچ و خاک) آغاز گرفتن آن حداکثر تا 5/12 دقیقه به تأخیر میافتد.  
9- اگر به ملات گچ تا یک درصد وزن آن زاج سفید اضافه کنند زمان آغاز گرفتن آن تا 5/15 دقیقه به تأخیر می افتد ولی اگر مقدار زاج سفید را اضافه کرده و آنرا تا 5 درصد برسانند ملات گچ تندگیر شده وزمان آغاز
گرفتن آن به 7 دقیقه می رسد.
زمان مصرف گچ از لحاظ دما:
با توجه به آنکه گچ در موقع ملات سازی گرما تولید می کند بطوریکه ر ازمحیط کارگاه می شود بدین سبب ازلحاظ تئوری می توان ملات گچ را دردماهای زیر صفر مصرف نمود ولی عملا ًدرکارگاهها باید ازاین کار خود داری کرده و حداکثر ملات گچ را در دماهای کمتر از 5 یا 6 درجه بالای صفر مصرف ننمائیم.
 
گچ کشته:
بعلت زودگیر بودن گچ با وجود آنکه ملات آنرا بسیار کم درست می کنند ( حداکثر اندازه یک استانبولی) نمی توان سطوح زیادی را با آن سفید کرده و کاملا ًصیقلی نمود زیرا قبل از آنکه بتوانیم سطح گچ را با ماله پرداخت نموده تا سطح صافی بدست آوریم گچ سخت شده و حالت پلاستیک بودن خود را از دست می دهد.( سخت شدن ملات گچ با خشک شدن آن اشتباه نشود) بدین لحاظ پس از آنکه روی گچ و خاک را با ملات گچ اندود نمودند برای آنکه سطحی کاملا ًصیقلی بدست آید. روی آنرا کشته می کشند. کشته ملات گچی است که هیچ وقت سخت نمی شود و تا قبل از خشک شدن حالت پلاستیسیته خود را از دست نمی دهد البته باید توجه داشت که ضخامت کشته حداکثر نبایر از یک میلیمتر تجاوز کند زیر در غیر اینصورت پوسته پوسته شده و از سطح کار جدا می شود.
ساختن کشته:
برای ساختن ملات کشته ابتدا گچ رااز الک های بسیار ریز رد می نمایند آنگاه آنرا مانند ملات معمولی گچ می سازند ولی بلافاصله پس از آنکه دانه های گچ را داخل آب ریختند با دست آنرا مالش داده و مانع ایجاد کریستالهای لازم جهت سخت شدن می گردد و بدین طریق پس از ده تا دوازده دقیقه که ملات را مالش دادند این ملات قبل از خشک شدن سخت نمی شود و به آن در اصطلاح بنائی کشته می گویند. ملات کشته بعلت آنکه سخت نمی شود. به کارگران گچ کار فرصت می دهد تا سطوح وسیعی را بوسیله آن با ماله کاملا ً صیقلی نماید.
اندازه دانه های گچ:
همانطوریکه قبلا اشاره شد پس ازآنکه گچ را از کوره بیرون آوردند آنرا به آسیاب برده و با آسیابهای ساچمه ای و غیره آنرا خرد کرده و بصورت پودر درآورده وبرای مصرف به بازار عرضه می نمایند، بدیهی است هرقدر دانه های گچ ریز تر باشد گچ مرغوب تر بوده وبرای کارهای ظریف تر مورد استفاده قرار می گیرد.
قطر بزرگترین دانه گچ مورد استفاده درکارهای ساختمانی نباید از 6/0 میلیمتر بزرگتر باشد و نود درصد آن باید ریزتر از 15/0 میلیمتر بوده و 5/99 درصد آن باید ریزتر از 2/0 میلیمتر باشد.
علل ترک خوردن گچ کاری:
گاهی درساختمان ملاحظه می کنیم که سطوحی گچ کاری شده پس از خشک شدن و سخت شدن ترک
می خورد و شکل بسیار بدی به محل آن می دهد این ترک خوردگی می تواند به دلایل زیر باشد:
1-اگر در موقع ساختن ملات گچ مقدار گچی را که درآب می ریزیم ازحد معینی کمتر باشد ( درصد وزن آب نسبت به گچ زیاد باشد) بطوریکه گچ نتواند پس از انبساط حجم آب مصرف شده در ملات را پر کند در نتیجه گچ پس از خشک شدن تقلیل حجم داده و می ترکد.
2- اگر کلفتی ملاتی که روی دیوار می کشیم از 8-7 سانتیمتر بیشتر باشد و آنرا در یک نوبت بکشیم لایه های روئی گچ دراثر مجاورت با هوا به فوریت خشک میشوند در حالی که هنوز لایه های درونی مرطوب هستند و اگر این لایه ها هم بخواهند خشک شوند یعنی آب آنها تبخیر شود ناچارا ً باید درسطح گچ کاری ترکهایی ایجاد شود تا امکان خروج بخار آب لایه های زیرین حاصل شود.
3- اگر درفصل سرما و درجات زیر صفر اقدام به گچ کاری بنمائیم و آب ملات گچ قبل از انبساط و سخت شدن گچ یخ بزند فعل و انفعالات شیمیائی برای سخت شدن در ملات متوقف می شود. پس از آنکه یخ ذوب شد گچ فاسد شده و دیگر به انبساط خود ادامه نمی دهد در نتیجه در سطح گچ کاری  شده ترک خوردگی مشاهده می گردد.
4- بعضی از ترکها درگچ کاری بعلل فوق نبوده و در اثر نشستهای ساختمان بوجود می آید، این نوع ترکها معمولا ًبا زاویه 45 درجه نسبت به افق ظاهر می شود.
وزن مخصوص گچ:
وزن مخصوص گچ برحسب ریزی ودرشتی دانه و همچنین لرزیده و نلرزیده آن متفاوت است و بطور کلی وزن مخصوص گچ از 85/0 تا 4/1 تن برمتر مکعب می باشد.
  
 
گچ و خاک:
اگر درساختمان بخواهیم ازگچ بعنوان ملات استفاده نمائیم اغلب مواقع گچ و خاک رس را مخلوط کرده و از ملات گچ و خاک استفاده می کنند و ازگچ تنها و بدون خاک فقط برای سفید کاری اطاقها و پوشش روی گچ و خاک استفاده می شود، آنهم بعلت رنگ سفید آن است که آمادگی بهتری برای نقاشی دارد.
منظور ازملات گچ و خاک ملاتی است که از مخلوط شدن گچ و خاک رس به نسبت پنجاه درصد از هر کدام بدست آمده باشد البته با توجه به تندگیر و کندگیر بودن گچ ممکن است میزان خاک رس کمتر یا بیشتر بشود.
خاک را به دلایل زیر با گچ مخلوط می نمایند:
1- قیمت خاک رس از گچ ارزانتر است زیرا همانطوریکه قبلا گفته شد سنگ گچ را پس از استخراج به کوره برده و عملیاتی روی آن انجام میدهند که موجب هزینه می باشد درصورتیکه خاک رس را پس از استخراج مستقیما ًبه مصرف می رسانند و درهر شرایط قیمت خاک رس از گچ ارزانتر می باشد. درنتیجه  ملات گچ و خاک بسیار اقتصادی تر از ملاک گچ تنها است.
2- ملات گچ و خاک دیر گیرتر از ملات گچ می باشد بدین علت دیرتر سخت شده و درنتیجه کارگران گچ کاربیشتر فرصت دارند تا آنرا روی ردیف قبلی آجر پهن نموده و ردیف بعدی آجر راروی آن بچسباند. روی هم رفته کارکردن با آن آسانتر می باشد.
3- ملات گچ و خاک ازملات گچ پلاستیک تر می باشد وزیر ماله بنا بهتر شکل میگیرد.
دوغ آب گچ:
برای ساختن دوغ آب گچ عینا ًمانند ساختن ملات گچ عمل می نمایند فقط ازآب بیشتری استفاده می کنند بطوریکه ملات رقیق و روان باشد. ازدوغ آب گچ برای پرکردن درزهای طاق ضربی استفاده می نمایند. دوغ آب گچ را قبل ازازدیاد حجم گچ مصرف می کنند و ملات گچ را تقریبا ًبعد از ازدیاد حجم گچ.
سازه هاي گچي

 
نظرات کاربران
*نام و نام خانوادگی
* پست الکترونیک
* متن پیام

بستن
*نام و نام خانوادگی
* پست الکترونیک
* متن پیام

0 نظر
طراحی شده توسط شرکت طراحی سایت و سایت ساز آنلاین یوتاب - فروشگاه ساز اینترنتیطراحی شده توسط شرکت طراحی سایت و سایت ساز آنلاین یوتاب - فروشگاه ساز اینترنتی